Vito CIPRIANI - REVOLVER - 1973

REVOLVER

"Toplum vicdanı dediğimiz arzular bazen adaleti, bazen düzenin devamını, bazende tabancayı seçiyor"

Müfettiş Vito Cipriani (Oliver Reed) eşiyle sürdürdüğü sakin hayatın bir gün içerisinde tümüyle değişimine tanıklık eder. Kanun koruyucu olarak görevinin başına çağrıldığı günün bitiminde karısının yerel gangsterlerce kaçırılmasının haberini alır. 

Taşradan bir başka ülkeye kadar uzanan büyük bir suç ağının isteği Cipriani'nin yönettiği hapishanede ki acemi bir hırsız olarak nam salan mahkum Milo Ruiz'in (Fabio Testi) kaçışını sağlanmasıdır. 

Ruiz'in kaçısını organize eden Cipriani, hapishaneden kurtardığı adamı rehin alınan karısına karşı rehin alır ve organizasyonun kendisine ulaşmasını bekler. 

Basit bir kaç kovala hikayesi bir anda uluslararası bir kaçışa ve kanunun ne için olduğu sorusunun canlanacağı bir trajediye dönüşecektir. 





Muhalif Drama :

Sinema için gişe kaygısıyla filme alınmış bir aksiyon hikayesinin içerisinde bir kadın karakterin rol alanı bellidir. Bu alan genellikle filmin ilk çeyreğini dahi dolduramaz. Bununla beraber erkek karakterler filmin geneline yayılsa dahi onlarında rol alanları genellikle hareket ve şiddet üzerine şekillenir. Dolayısıyla her iki taraf içinde insanı anlatan evrensel öğeler pek önemsenmez. 

İtalyan Sinemasının aksiyon hikayelerinde diğer dünya sinemalarına kıyasla yakalayabildiği farklılık insana ait mesajların verilmesi noktasında başlar. Ana karakter ne kadar maço olsa dahi gözden süzülen bir damla yaş, çaresizlik ve bir kara filme yakışabilecek senaryo oyunlarıyla şekillenen finaller bu filmlere tat katar.

Revolver açısından sola göz kırpan İtalyan yönetmenlerin klasiği olarak arka planda verilen toplumsal eleştiri mesajlarıyla adalet sistemi sorgusu es geçilmiyor. Savcı ve adalet bakanı adaletin kime göre uygulanacağı konusuna eleştiri getirirken, polis karakterin yeri geldiğinde suçlulardan daha kıyıcı bir tavır sergilemesi ise suçlu - suç ve kanun koruyuculuk arasındaki ince çizgiyi neyin belirleyebileceği konusuna bir eleştiri. 



Oliver Reed vs. Fabio Testi :

Yönetmen Sergio Sollima için Oliver Reed ile çalışabilmenin altın kuralı, oyuncudan maksimum performansın öğleden sonraya alınabileceğini bilmektir. Kaldı ki bu zaman dilimi günün başlangıcından itibaren mevcut saate kadar devrilen 10 şişe kadar şaraba tekabül etmektedir. Epik Sinema tarihinin en önemli filmlerinden Ridley Scott - Gladiator'ün, filmin çekimleri esnasında hayatını kaybeden bu büyük aktöre adanmıştır. 

Fabio Testi 1970'li yıllarda İtalya için bir diğer önemli pazar kaynağı olan fotoroman sektörünün önemli yüzlerinden birisidir. Sinemanın kartpostal yüzü olarak sadece poz vermesi ve kendisine eşlik eden kadın oyuncuya sarılması ve onu öpmesi yeterlidir. 




Salon Erkeği oyunculuğundan avantüre geçiş aşamasında sadece bir noktadan diğerine yürümekten öte filme hareket katabilecek bir oyuncu olmasının ilk adımlarındandır. Bloğumuzda daha önce incelediğimiz Il Grande Racket ile avantür konusunda üst seviyede örneklere devinimin ilk adımlarıda Revolver sayesinde olmuştur. 

Bu noktada Oliver Reed gibi bir devle başrolü paylaşmak, bazı beklenmedik kazalar haricinde önemli bir şanstır. Örneğin Testi'nin hapishaneden kaçışının ardından kelepçelerinin Reed tarafından çözüleceği sahne aktörün metot oyunculuğu üzerinden ilerlerken kendini olayın akışına kaptırarak anahtarları gecenin karanlığında sokağın mazgal derinliklerinde kaybetmesiyle senaryoda ufak değişimler yapılmasına yol açar.




Trajedi ve Morricone : 

Sollima, Citta Violenta ve Faccia a Faccia'da olduğu gibi bu filminde de müzikleri Ennio Morricone'nin yeteneğine teslim eder. Filmin ana teması Testi'nin hapishaneden kaçış sekansları üzerine çok kısa bir süre içerisinde tamamlanır ve sonuç muhteşemdir. 

Bir yandan gerilim diğer taraftan ise bir aksiyon filminin elverdiği koşullar içerisinde insani duygular adına alt metini doldurmayı arzulayan yönetmenin beklentisinin ötesinde melodilere ulaşılır. Revolver'in tamamlanmasından 36 sene sonra Quentin Tarantino filmle özdeşleşen A Friend - Un Amico parçasını Inglorious Basterds'de ayrı bir duygusal trajedi için kullanacaktır.




İtalyan Usulü Planlama :

60'lı yıllarda kendine gelip 70'lerde şahlanan İtalyan film endüstrisi Cine Citta organizasyon ve arka plan açısından Yeşilçam'dan bir tık üzerde bir oluşumdur. Ancak Hollywood'dan aynı faktör göze alındığında oldukça geridir. 

Revolver'de bu yönetimsel acemilikten payını alır. Öyleki tüm İtalyadaki dağıtım ağının parçalarını oluşturan küçük firmalar ön gösterimler esnasında filmi oldukça beğenmiş ve 1973'ün eylül ayını resmi gösterim tarihi olarak tüm ülkeye duyurmuştur. Afişler ve dış mekan reklamlarıyla desteklenen bu promosyonun ardından aniden filmin gösterimi gerçekleşemez (?) ve seyirciyle buluşma takip eden senenin Mayıs ayını bulur. 




Sezonun bitmek üzere olduğu bir dönemde hiç bir duyuru yapılmadan gösterime girişin neticesinde pek çok insanın filmden haberi dahi olmaz. 

2000'li yılların başında bağımsız DVD basım şirketlerinin Spaghetti Western, Yeşilçam Sineması ve Poliziesco filmlerini yeniden keşfederek dünyadaki sinefillerle buluşturduğu dönemde Revolver eski zamanların kayıp ve parlak bir incisi olarak yeniden ortaya çıkar. 

Blue Underground'un en önemli basımlarından olan filmin Tarantino'dan yerel B Film aşıklarına bir çok insanın arşivinin özel köşesinde yer alması sonsuz teşekkürü hakeden bir atılım.

Yazan : Gökay Gelgec - Yojimbooo

Ennio Morricone - A Friend :  

Nico PALMIERI - IL GRANDE RACKET - 1976

IL GRANDE RACKET
"Birileri ödeyecek!!"

Fabio Testi - Nico Palmieri

Güney İtalya'nın sakin bir kasabasının suç liderliğine soyunan bir çete gizemli bir işadamının desteğiyle kasaba esnafını haraca bağlar. Emniyetin sert polisi Nico Palmieri (Fabio Testi) bu çetenin araştırılması görevini üstlenir.

Küçük bir takibin ardından ulaştığı çete üyeleri tarafından hastanelik hale getirilen komiser sıradan bir grup serseriyle mücadele etmediğinin farkına varır. Finansal olduğu kadar hukuki yönden de desteklenen bu grup, kasaba üzerinde bir terör havası yaratır.

Kanunlar yoluyla çözüme ulaşamayan komiser zamanında bu çeteden zarar görmüş en azılı suçlularla bir intikam timi kurmaya karar verir.

Çizgisel Deneyim:

Grande Racket, isim seçiminde olduğu gibi senaryo trafiği ve duraksız aksiyonu ile tek sayılık bir çizgi romanın sayfalarından fırlayıp beyaz perdeye uyarlanmış bir öykü havasında gelişmektedir. Çizgi romanların okuyucusuyla kurduğu çizgisel iletişim filmde küçük kesitler ve dondurulmuş karelerle sunulmaktadır.

Sınırsız şiddet üzerine kurulu olan Poliziescoların vazgeçilmez temaları tecavüz, işkence ve her türlü "Haşin Etkinlikler" Avukat Giovanni'nin çetesi aracılığıyla yürütülmektedir. Öyleki kötü karakterlerinde kendi aralarında sınıflandırılması gereken bu şiddet yürütücülüğü eylemlerinde iyiler kadar göreceli kötülerde çete tarafından dolaylı yada direkt bir şekilde cezalandırılmaktadır.


Kanuna faydalı olmaya çalışan vatandaşların tecavüz, linç vb. yöntemlerle yıldırılması ve komiserin hukuk kanalıyla görevden aldırılması gibi temalar ise Poliziescoların içerdiği gerçek üstü şiddetin politik mesajlarla dengelenmesi için gereklidir.

Il Grande Racket, Il Cittadino Si Ribella'da olduğu gibi İtalyan avantürlerinin yurtdışında rahatça pazarlanabildiği bir dönemde çekildiğinden, bu dönemin diğer örnekleri gibi İngilizce dublajlı ve yabancı piyasa için yeni bir kurguyla (tecavüz sahnelerinin kaldırıldığı) Big Racket ismiyle pazarlamıştır. Kendi devrinde bir gereklilik gibi gözüken bu yeni kurgu ve dublaj, yıllar sonra orjinal seslendirme ve kurguyu arayan izleyiciler için "korkunç" bir versiyondur.


Castellari blogumuzda daha önce ele almış olduğumuz iki filminde olduğu gibi, Grande Racket'te de en yalın tabiriyle "Seyirciyi bilgilendirme" üzerine kurulu görsel edebiyatın hakkını vermektedir. Kurgu aşamasında ki bu dahiyane çözümler yıllar sonra bile pek çok izleyici için görsel birer yenilik yaratmaktadır.

Castellarinin kaçış, anı, intikam gibi temalar üzerinde metamorfik derecede yarattığı bu sıra dışı gerçekliği betimleyen hard rock melodileri ve filmin müziklerinden örnekler dinlemek için buraya tıklayınız.

Yazan: Gökay GELGEC - Yojimbooo


GRANDE RACKET - Kaçış videosu:

Luca Di ANGELO - CONTRABAND 1980

CONTRABAND

"Fransız kerhaneleri gibi kokuyorsun"

Fabio Testi - Luca Di Angelo

Luca Di Angelo (Fabio Testi) ve ekibi Napoli’nin en sistemli çalışan deniz kaçakçılık şebekesinin(Contraband) atardamarıdır. Eski kuşak babaların gözetimi ve orta kuşak büyüklerinin yönetimi ile kaçak sigara sevkiyatları konusunda Sicilya’nın en büyükleridir. Mali polis ve sahil güvenliğin şebekeyi sürekli olarak takip altında tutması bile ekibin işlerinde ki başarısını engelleyemez. Kanun ve adaletin engel olamadığı bu yapılanma Napoli’nin sosyal yaşamı içerisinde ki para aklama yöntemlerini de keşfetmekte gecikmez. At yarışlarından gece kulübü işletmeciliğine pek çok yasal iş, şebekenin akladığı para ile sürmektedir.

Sigara konusunda uzmanlaşan şebekenin güvenlik güçleriyle deşifre edilemeyen ilişkileri denizin karşı kıyısından gelen bir haberle ortaya dökülür. Fransız sadist uyuşturucu baronu “Marsigliesi”(Marcel Bozuffi) şebekenin çalışma sistemi ve hattını uyuşturucu sevkiyatı için kullanmaya karar vermiştir. Bu cazip teklif için avans olarak Luca’nın kardeşini öldürür ve sahibi oldukları harayı yakar. Suikastın hemen ardından Napoli’de yeni bir gün doğarken Contraband tüm orta yaş ve genç kadrosunu kaybeder.


Bir yandan polis ve sahil güvenlikle kaç kovala oynayan Luca diğer tarafta kaçırılan ailesi ve öldürülen tüm yol arkadaşlarına karşı Fransızlarla yalnız bir savaşı sürdürmek zorundadır. Yüzyüze hesaplaşma günü geldiğinde Napoli’nin asıl sahipleri ortaya çıkarlar.

Contraband’ın en seçkin üyeleri olan yaşlı kuşak babalar…


Plastik cesetler:
Yaşadığınız şehrin sokaklarını sakince dolaşıken dikkatinizi çeken bir insanı düşünün. Kimi zaman güzeller güzeli bir bayan, kimi zaman da kolayca ayırt edilebilecek kadar düzgün fizikli bir erkek. Bu çok kısa zaman diliminde hafızanıza kazıdığınız bu insanın her şeyden önce yüzüyle hayalinize konuk olduğunu görecekseniz. Hayallerinizin bu seçkin konuğunun yüzünün tamamıyla paramparça oluşuna şahit olsaydınız ne düşünürdünüz?

Geri dönüşü mümkün olmayan şokların unutulma eğiliminde ki yaşanmış kabuslarınız olmasını mı yoksa sadece birer film karesi olarak kalmasını mı istersiniz? Eğer cevabınız ikinci seçenek ise “Maestro” Lucio Fulci’nin sinemasına hoş geldiniz.

Korku ile gerilimin arasında ki farkı öğrenebileceğiniz bu benzersiz akademinin başrolündekiler ölümleri özenle tasavvur edilip sadistçe parçalanan insanlardır. Fulci filmleri özel efekt teknolojisinin günümüz standartlarında olduğu bir döneme denk gelselerdi bu insanların plastik cesetlerinden daha fazlasını görme ayrıcalığımız olacaktı. Bu ayrıcalığa sahip olsaydık gerçek bu denli bir şiddeti ne kadar kaldırabilirdi?

Dinamik Katliamlar :
Bir buçuk saati aşan bu kan banyosu, Fabio Frizzi’nin benzerleri porno filmlerde bulunabilecek bir temayla 80’li yılların dinamizmini müjdeleyen müziklerinden, Fulci’nin kan ve şiddet gördükçe coşan kamerasına doyumsuz bir seyir keyfini sunuyor. Üstelik Fulci’nin sinemasını yakından tanıyan ve seven izleyiciler için stres ve yavaş anlatım birlikteliğini çok kısa bir zaman diliminde tutup, filmin ilk çeyreği dolmadan gangsterler savaşının ortasına intihar dalışı yaparak sadizm, gore ve maestronun fikirleri olduğu aşikar öldürme stillerini bekleyen izleyicileri bir an önce emellerine kavuşturuyor. Bu elbette ki suç sineması kadar korkudan da hoşlanan bir izleyicinin gözünden yapılan bir değerlendirme.



Oyunculuk konusunu incelemek gerektiğinde Sinematik Spaghetti’de Kıyamete Yolculuk kapsamında ele aldığımız Four Of The Apocalypse’nin acıların çocuğu Fabio Testi, Fulci’nin oltasına bir kez daha yakalanarak masumane yüz ifadesi ile kaçakçı Luca rolünde karşımıza çıkıyor. Karşısında ki kötü ise French Connection’un sadist sniper’i Marcel Bozzuffi. Sinema tarihinin en önemli katillerinden biri olmaya aday bu Fransızın CONTRABAND’ın senaryosu içerisinde ne denli isabetli bir seçimle yer aldığı ise tartışmasız bir gerçek.


18 Yaş :

CONTRABAND, PG standartları ve beraberinde gelen yaş kısıtlamaları ile her sinema eserine uygulanan tuhaf yaptırımlar içerisinde değerlendirildiğinde 18 yaş ve üstü uyarısını fazlasıyla hak ediyor. Surat yakma, makineli tüfekle kafa parçalama, gırtlağa namlu sokma akla gelebilecek ilk örnekler.

B tipi bir filmin kendi olanakları içerisinde birinci sınıf bir mafya filminde benzerlerine rastlayamayacağınız şiddet, işkence, infaz sahneleri için tavsiye edilebilir. Maestro Fulci’ye kendi uzmanlığını iyi yedirdiği bir klasik için teşekkür ederken kafamda son dakika da şekillenen bir sorunun cevabını almayı arzu ederdim;

“Acaba Godfather’i çeken insan Coppola değil de Fulci olsaydı izleyiciyi neler beklerdi?”

CONTRABAND infaz Videosu :



Yazan : Gökay GELGEC - Yojimbooo